به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی امروز پنجشنبه ۱۲ شهریورماه در همایش ملی یاوران وقف که با حضور فعالان وقف کشور، مسئولان و مدیران عرصه وقف در تالار نور مشهد برگزار شد، با تقدیر از سازمان اوقاف و امور خیریه و مدیریت حجتالاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی، اظهار داشت: تحولاتی که در اساس سازمان اوقاف و جریان وقف در دوران مدیریت فعلی ایجاد شده، توانسته این نهاد مقدس را به یکی از بازوهای توانمند اقتصادی کشور تبدیل کند.
وی افزود: وقف با بهرهگیری صحیح از سرمایههای موقوفات و با رعایت موازین شرعی، میتواند در عرصههای مختلف اقتصادی، اجتماعی و معیشتی نقش مؤثری ایفا کند و آثار و برکات فراوانی برای جامعه به همراه داشته باشد.
آیتالله علمالهدی با اشاره به تعاریف فقهی وقف گفت: در میان تعاریف مختلفی که فقها برای وقف بیان کردهاند، تعریفی که در منابع فقهی و لغوی مطرح شده، ابعاد مهمی از حقیقت وقف را نشان میدهد؛ به این معنا که اصل مال حبس و منفعت آن در مسیر مورد نظر قرار میگیرد.
وی ادامه داد: موقوفه میتواند چیزی باشد که صرفاً مورد انتفاع قرار میگیرد، مانند مسجد و حسینیه، یا یک مجموعه مولد همچون زمین کشاورزی، باغ و سایر اموالی که دارای منفعت مستمر هستند.
امام جمعه مشهد با اشاره به پیشینه تاریخی وقف اظهار کرد: وقف اگرچه یکی از ابواب مهم فقه اسلامی است، اما سابقه آن در فرهنگ ایرانی به پیش از اسلام بازمیگردد.
وی با استناد به روایتی از امام صادق(ع)، یادآور شد: از این روایت استفاده میشود که در فرهنگ ایرانی پیش از اسلام نیز اموالی برای امور خاص و خیر اختصاص داده میشده و اسلام پس از ظهور، این سنت را با احکام و ضوابط شرعی خود تأیید و تکمیل کرده است.
آیتالله علمالهدی تصریح کرد: وقف در حقیقت به معنای خارج کردن اصل مال از جریان معاملات و اختصاص دادن منفعت آن به یک امر خیر و مورد نظر است و این فرهنگ ارزشمند در اسلام مورد تأکید قرار گرفته است.
وقف، عامل انتقال ارزشها به نسل آینده
وی نخستین ویژگی وقف را فرهنگسازی دانست و گفت: هر نسلی دارای نقاط مثبت فرهنگی در عرصههای اخلاقی، روحی و عملی است و انتقال این ارزشها به نسل بعد موجب تداوم و استحکام فرهنگ صحیح و سالم میشود.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی بیان کرد: بخش مهمی از آثار مثبت فرهنگی که امروز در جامعه وجود دارد، از نسلهای گذشته به ما منتقل شده و وقف یکی از مهمترین ابزارهای انتقال این ارزشها است.
وی خاطرنشان کرد: هنگامی که موقوفهای از نسلهای گذشته برای مدرسه علمیه، مسجد یا دیگر امور دینی و فرهنگی ایجاد شده و شرایط و نیت واقف در وقفنامه ثبت شده است، همان خیرات، عبادات، علم و فضیلت میتواند پس از گذشت نسلهای متعدد همچنان در جامعه استمرار داشته باشد.
آیتالله علمالهدی با بیان اینکه وقف میتواند ارزشهای مثبت نسلهای گذشته را به نسل آینده منتقل کند، عنوان کرد: یکی از رسالتهای اصلی سازمان اوقاف و امور خیریه، فرهنگسازی و توسعه فرهنگ دینی و ارزشهای مثبتی است که به واسطه وقف از گذشته به امروز منتقل شده است.
وقف؛ سپر فرهنگی جامعه در برابر تحولات اجتماعی
وی خاطرنشان کرد: جوامع در هر دوره با اقتضائات جدید سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مواجه هستند و در نتیجه این تحولات، برخی جریانهای مثبت ممکن است تضعیف و برخی جریانهای منفی نیز جایگاه ارزشی پیدا کنند.
امام جمعه مشهد افزود: نقش وقف این است که اجازه نمیدهد خیرات، مبرات، فعالیتهای مثبت و حرکتهای ارزشی جامعه در جریان تحولات اجتماعی منزوی شوند؛ بلکه وقف میتواند مبانی ارزشی، اخلاقی و فرهنگی جامعه را از گذشته به آینده منتقل و از آنها در برابر آسیبهای ناشی از تغییرات اجتماعی صیانت کند.
وی تصریح کرد: اگر چنین ظرفیتهایی وجود نداشت، جنگها، درگیریها، تهاجمها، حاکمیتهای مختلف و تغییر اندیشههای سیاسی میتوانست آثار ملی، فرهنگی و هویتی یک جامعه را دستخوش تغییر جدی کند.
آیتالله علمالهدی با اشاره به گسترش ارتباطات جهانی، ادامه داد: امروز توسعه ارتباطات، مرزهای فرهنگی جوامع را بیش از گذشته در معرض تأثیرپذیری قرار داده و اگر فرهنگ یک ملت اصیل، عمیق و ریشهدار نباشد، ارتباطات گسترده میتواند هویت فرهنگی آن جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی یادآور شد: نمونههایی از این مسئله را میتوان در برخی کشورهای شرقی مشاهده کرد که بر اثر ارتباط گسترده با غرب، بخشی از هویتهای ملی و فرهنگی آنها تحت تأثیر فرهنگ غربی قرار گرفته است.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با تأکید بر نقش وقف در حفظ هویت جامعه، ابراز کرد: یکی از آثار مهم وقف این است که هویت ملت را در برابر آسیبهایی که در اثر تحولات و اقتضائات جدید ایجاد میشود، حفظ میکند.
وی بیان کرد: وقف با استمرار ارزشهای دینی، اخلاقی و فرهنگی، زمینه حفظ هویت جامعه را فراهم میکند و اجازه نمیدهد تغییرات اجتماعی و فرهنگی، ریشههای هویتی جامعه را از بین ببرد.
آیتالله علمالهدی سومین ویژگی وقف را ذخیرهای ارزشمند برای زندگی ابدی انسان دانست و تأکید کرد: مال و ملکی که وقف میشود، اصل آن باقی میماند و منفعت آن در طول زمان در مسیر خیر مورد نظر واقف جریان پیدا میکند.
وی با اشاره به آثار ماندگار ساخت مسجد، افزود: مسجدی که سالها پیش ساخته و وقف شده است، هر بار که در آن نماز خوانده میشود، قرآن تلاوت میشود، دعا و مناجات صورت میگیرد و مردم به عبادت میپردازند، آثار خیر آن برای بانی و واقف نیز استمرار خواهد داشت.
امام جمعه مشهد با اشاره به مسجد گوهرشاد، تصریح کرد: مرحومه گوهرشاد با ساخت و وقف این مسجد، زمینه استمرار خیر و عبادت را برای سالهای طولانی فراهم کرد و هر مقدار نماز، دعا، تلاوت قرآن و عبادتی که در این مکان انجام شود، در ثواب این عمل خیر سهمی برای بانی آن وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به مفهوم انفاق در راه خدا و پاداش چندبرابری آن، افزود: وقف از مصادیق ارزشمند انفاق و صدقه جاری است و منفعت آن در مسیر رسیدگی به انسانهای گرفتار، بیماران، نیازمندان، یتیمان و دیگر امور خیر مصرف میشود.
آیتالله علمالهدی، خاطرنشان کرد: واقف میتواند با اختصاص ملک، مغازه، خانه، باغ، زمین کشاورزی یا هر مال مولد دیگری به وقف، منفعت آن را در مسیر خیر قرار دهد و از آثار ماندگار این عمل بهرهمند شود.
وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره بهترین اعمال باقیمانده از انسان پس از مرگ، اظهار کرد: یکی از ارزشمندترین چیزهایی که انسان میتواند از خود باقی بگذارد، فرزند صالح، سنت نیکو و صدقهای است که پس از مرگ او نیز جریان داشته باشد.
امام جمعه مشهد، ابراز کرد: وقتی انسان سنت حسنهای ایجاد میکند، آثار آن میتواند نسلهای بعد را نیز تحت تأثیر قرار دهد و هر خیر و برکتی که در ادامه آن سنت شکل بگیرد، در پرونده عمل انسان باقی خواهد ماند.
وقف، سرمایه ماندگار خیر است
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با اشاره به استمرار آثار انقلاب اسلامی، گفت: سنت و حرکت خیر نیز میتواند مانند یک جریان ماندگار ادامه پیدا کند؛ همانگونه که امام خمینی(ره) حرکتی را ایجاد کرد که آثار آن پس از گذشت سالها همچنان ادامه دارد و همه خیرات، مجاهدتها، شهادتها و خدماتی که در مسیر این حرکت شکل میگیرد، در تداوم آن نقش دارد.
وی وقف را نمونهای روشن از صدقه جاری دانست و تصریح کرد: انسان از دنیا میرود، اما اگر مالی را وقف کرده باشد، خیرات آن همچنان به مردم میرسد و همین استمرار، وقف را به یکی از ارزشمندترین ذخایر انسان برای زندگی ابدی تبدیل میکند.
آیتالله علمالهدی با بیان اینکه واقف باید به ارزش ماندگار وقف توجه داشته باشد، اظهار کرد: اگر انسان بداند با اختصاص یک مال در راه خدا میتواند از آثار و پاداش چندبرابری آن بهرهمند شود، باید با نگاه دقیقتری به مسئله وقف توجه کند.
موقوفات حوزههای علمیه احیا شود
امام جمعه مشهد خطاب به رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، گفت: یکی از مشکلات حوزههای علمیه قم و خراسان، مسئله موقوفاتی است که برای حوزههای علمیه اختصاص یافته، اما درآمد آنها بهطور کامل در اختیار مدیریت حوزه قرار نمیگیرد.
وی یادآور شد: بر اساس مأموریتی که از سوی رهبر شهید انقلاب به مسئولان مربوطه واگذار شده، قرار بود از محل موقوفات، نیازهای مدارس علمیه و طلاب از جمله تغذیه و اسکان شبانه تأمین شود، اما این ظرفیت در حوزه علمیه خراسان بهطور کامل محقق نشده است.
آیتالله علمالهدی با اشاره به گستردگی موقوفات حوزه علمیه در خراسان، بیان کرد: بخش قابل توجهی از این موقوفات در اختیار متولیان قرار دارد و در مواردی نیز مستأجران از منافع آن استفاده میکنند؛ در حالی که باید درآمد موقوفات در چارچوب نیت واقف و برای اهداف تعیینشده هزینه شود.
وی تأکید کرد: انتظار میرود سازمان اوقاف برای احیای موقوفات حوزههای علمیه و قرار گرفتن درآمد آنها در اختیار مدیریت حوزه علمیه خراسان اقدام جدی انجام دهد تا حوزه برای تأمین نیازهای خود بیش از این وابسته به منابع دیگر نباشد.
احیای موقوفات، پشتوانه اقتصادی حوزه است
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با اشاره به محدودیت بودجه حوزههای علمیه، خاطرنشان کرد: بودجهای که دولت برای حوزه اختصاص میدهد، حتی برای تأمین حقوق ماهانه اساتید و دیگر نیروها نیز کافی نیست و طبیعتاً پاسخگوی سایر نیازهای حوزه نخواهد بود.
وی تصریح کرد: احیای موقوفات حوزههای علمیه میتواند پشتوانه اقتصادی مناسبی برای مدارس علمیه و طلاب فراهم کند و زمینه استفاده از این ظرفیت در مسیر اهداف واقفان را به وجود آورد.
آیتالله علمالهدی با قدردانی از حضور علما، فضلا، مسئولان و فعالان عرصه وقف در این همایش، ابراز کرد: امیدواریم مدیران سازمان اوقاف بتوانند با تدبیر و مدیریت مناسب، موقوفات بهجامانده از گذشتگان را احیا و آثار و برکات آنها را چند برابر کنند تا جامعه بیش از گذشته از این سرمایه ارزشمند بهرهمند شود.
انتهای پیام/
نظر شما